Caravaggio
Pierwszym artystą barokowym jest Włoch Michał Anioł Caravaggio, otwierający wszystkie zagadnienia charakterystyczne dla malarstwa tego stylu. Nowością zaistniałą w twórczości artysty w stosunku do jego poprzedników był powrót do bez-pośrednich studiów nad naturą, zarzuconych przez artystów manieryzmu, wirtuozowsko przetwarzających stare zdobycze dawnych mistrzów. Caravaggio pojmuje naturę i jej zjawiska bez-pośrednio, żywo, spontanicznie i uczuciowo. Z wrażliwością, dziś powiedzieć by można foto-graficzną, łapie na gorąco sytuacje, gesty, układy, zjawiska i przedstawia je bez uprzedzeń, w sposób wolny od jakichkolwiek konwencji. Nie spodziewał się Caravaggio, że będzie twórcą konwencji nowych, naśladowanych powszechnie w XVII wieku przez wielu artystów Europy. Wpływ Caravaggia na malarstwo barokowe był tak olbrzymi, jak chyba nigdy dotąd i nigdy później nie miało się zdarzyć żadnemu artyście. Umarł nagle, w rozkwicie sił twórczych, pozostawiając wielką liczbę dzieł zadziwiających dojrzałością i nowatorstwem ujęcia. Powołanie św. Mateusza (il. 126) to kontrast światła i mroku. Mrok dominuje, a światło jest czynnikiem komponującym płaszczyznę. Lekkim "dotknięciem blasku" wydobyte są ze strefy cienia fragmenty twarzy, rąk, detale ubioru, a pozostałe ich części roztopione w głębokim cieniu łączą się z nim, spłaszczają, gubią swoją materialność i ciężar.